انسان برای کنترل دنیای بیرون از رفتارهای خود کمک میگیرد. او برای اینکه بتواند نیازهای خودش را تامین کند، همواره در حال انتخاب رفتارهای گوناگون است. انسان همیشه در تلاش است تا رفتار مناسبی داشته باشد. اگر چه ممکن است بهترین رفتار از او سر نزند، اما او نهایت تلاش خودش را کرده است. انسان از رفتارهای پیچیدهای تشکیل شده است که او را از سایر گیاهان و حیوانات متمایز میکند. نیاز به عشق، دوستی، محبت و… از مهمترین نیازهای انسان است. تمام این نیاز ها رفتارهای انسان را شکل میدهند. همه ما تلاش میکنیم تا به نیاز های اصلی خود با رفتار مناسب پاسخ دهیم. بنابراین ابتدا باید بدانیم نیاز انسان چیست؟ انواع نیازهای اساسی انسان کدامند و چه تاثیری بر رفتار انسان دارند، با ما تا انتهای مقاله همراه باشید.
همین الان که در حال خواندن این متن هستید، در واقع نوعی رفتار را انجام میدهید. رفتارهای انسان براساس موقعیت ها و نیازهای آنها متفاوت است. رفتار، مجموعه اقداماتی است که انسان در مواجهه با عوامل بیرونی از خود بروز میدهد. رفتار شخص از نوعی نیاز درونی سرچشمه میگیرد و به صورتهای مختلف نمود پیدا میکند. انسان به طور غریزی نیاز به روابط بلندمدت دارد. به همین خاطر سعی میکند از رفتارهای خود برای کنترل عوامل بیرونی استفاده کند. رفتارها بر اساس غریزه انسان شکل میگیرند تا نیاز انسان به کنترل کردن، مدیریت کردن، امر و نهی کردن، قضاوت کردن و… را برطرف کند. انسانها نیاز های مختلفی دارند که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
انسان به طور غریزی سعی در کنترل عوامل بیرونی دارد. نیاز انسان به کنترل دیگران از دوران نوزادی با اوست. البته انسان نیازهای بسیاری دارد که باید به تمام آنها پاسخ درست بدهد. مثلا نیاز به کنترل ممکن است به روابط بین افراد آسیب بزند و دیگران از رفتار انسان خسته شوند. حتی ممکن است باعث از بین رفتن یک رابطه شود. از همین رو توصیه میشود که ابتدا اساسی ترین نیازهای انسان را بشناسید و سپس نحوه برخورد با آنها را یاد بگیرید.
نیازهای اصلی انسان عبارتند از:
۱_نیاز به بقا: هر چیزی که زندگی، امنیت و منافع انسان را تهدید کند، برای انسان ناخوشایند است. میل به زندگی و ادامه نسل از نیاز به بقا انسان سرچشمه میگیرد. نیاز به بقا فقط شامل حیات و میل به جاودانگی نیست و تمام جنبههای رفتاری انسان را در بر میگیرد. حتی خارج نشدن از دایره امن، نشان از میل به بقا در انسان دارد. این نیاز در افراد مختلف به صورت های متفاوتی نمود پیدا میکند و شدت آن از یک فرد به دیگری متفاوت است. این موضوع را میتوان از نحوه رفتار انسان فهمید.
۲_ میل به قدرت: نیاز به برتری جویی، حی ارزشمندی، سبقت از دیگران و پیشرفت در زمینههای فردی و اجتماعی همه از میل به قدرت انسان سرچشمه میگیرد. انسان ذاتا موجودی قدرت طلب است. قدرت در بین موجودات مختلف متفاوت است. اما بهترین نوع قدرت از آن انسان است. انسان تمایل دارد با قدرت خودش تمام موجودات را تحت کنترل داشته باشد. میل به قدرت انسان در راستای میل به بقا است، زیرا هر چه قدرت او بیشتر باشد تضمین کننده بقا اوست. در نتیجه رفتارهای کنترل گری او بیشتر میشود. اما بیاد داشته باشید که این میل باید در راستای خودسازی و ارزشمندی فرد به شکل صحیح حرکت کند.
۳_ نیاز به عشق و تعلق خاطر: احساس دوست داشتن یا دوست داشته شدن از دوران کودکی همراه انسان است و در بزرگسالی به اوج خود میرسد. نیاز به دوست داشتن در تمام افراد وجود دارد. اما ممکن است به شکل رفتارهای مختلف نمود پیدا کند. رفتارهایی مانند دوست داشتن اطرافیانمان، عشق ورزیدن، محبت کردن و حتی نوازش کردن میتواند نشان از حس نیاز به عشق و تعلق خاطر باشد. پاسخ به این نیاز، همانند دیگر نیازهای اساسی بشر باید به اندازه، به موقع و با رفتار مناسب انجام گیرد.
۴_میل به آزادی: مفهوم آزادی یعنی اینکه بدون دخالت و کنترل دیگران زندگی کنید. برخی از انسانها میل به خلوت و تنهایی دارند که از میل به آزادی نشأت میگیرد. زمانی که آزادی انسان تهدید شود، موجب نگرانی و اضطراب انسان میشود و ممکن است رفتارهای ناهنجار از او سر بزند. به همین علت میل به آزادی نیازی است که باعث شکوفا شدن استعدادها میشود. فردی که آزاد است و حق انتخاب دارد میتواند به راحتی به دنبال علایق خودش برود و به موفقیت برسد. اما اگر آزادی او سلب شود و رفتاری به او تحمیل شود یا توسط کسی کنترل شود قدرت تفکر از او گرفته میشود و اشتیاقش برای پیشرفت از بین میرود. در واقع تمام انرژی خود را میگذارد تا آزادی از دست رفته خود را به دست آورد.
۵_ نیاز به تفریح و لذت: هر یادگیری و آموزشی که با تفریح و خنده همراه باشد برای انسان لذت بخش است. بازی کردن نمود یادگیری همراه با لذت و تفریح است.زیرا هم تفریح میکنیم، هم یاد میگیریم و هم میتوانیم به لذت و کامجویی برسیم.خلاقیت و استعداد انسان با تفریح و لذت شکوفا میشود. اگر این نیاز نادیده گرفته شود میل درونی انسان سرکوب شده و نمیتواند درست رفتار کند. در واقع برآورده کردن نیاز به تفریح و لذت میتواند مانند دو بال مسیر خوشبختی را برای انسان هموار کند.
به مجموعه عملکرد انسان که ویژگیهای خاص او را میسازد رفتار میگویند. رفتار انسانها بر اساس شخصیت آنها متفاوت است. ویژگیهای شخصیتی هر فردی نشان دهنده میزان نیازهای اصلی اوست. در همه افراد نیازهای اساسی وجود دارد اما در بعضی افراد میل به قدرت بیشتر است و در برخی دیگر میل به عشق و دوست داشتن. به همین خاطر ممکن است انسانها رفتارهای متفاوتی از خود بروز دهند. شناخت نیازهای اساسی و توجه به هر کدام در موقعیتهای مناسب میتواند یک شخصیت موفق را شکل دهد.
یادگیری و آموزش، میل به جاودانگی، نیاز به برتری جویی و قدرت، دوست داشتن اطرافیان و در نهایت میل به آزادی از نمونههای بارز نیازهای بشری است. نیازهایی که در طول تاریخ همه آن را تجربه کردهاند، یکی کمتر و یکی بیشتر. نیازهای اساسی بر روی رفتار انسان تاثیر میگذارد و گاهی به دلیل عدم پاسخ صحیح به این نیازها ممکن است دچار مشکلاتی شویم. اگر در این زمینه نیاز به مشورت دارید میتوانید از مشاور مجموعه ما استفاده کنید.
با آرزوی آرامش
سمیرابراهوئی
برای انتشار در شبکه های اجتماعی از دکمه های روبه رو استفاده کنید
مدرس شخصیت شناسی و توسعه فردی
